در دفاع از فهم

پاسخ سؤال اول، آسان است...!

با اندیشه و فکرمان به آن وارد شدیم...

گویی خودمان خواسته بودیم که مبتلا به این بیماری شویم...

پُر واضح است که بدون هیچ استثنائی، حرفه‌ی هیچکدام از ما، واقعاً جَلّادی نبوده است...

اما در برابر کشتار وسیع، در مقیاس‌های بزرگ بوده‌ایم و هنوز هم هستیم و این کشتار، به نهادی رسمی تبدیل شده است...

چه بسا با شجاعت و اراده‌ی استوار، علیه‌شان مبارزه کرده باشیم اما چه استدلالی پُشتِ این مبارزه بود...؟

هرگز دل به افکار یا مَسلَک‌هایی نداده بودیم که دستِ آخر، گورهای دسته‌جمعی را توجیه کند...

چرا؟ متأسفانه هم‌نسلان من، دل به این مَسلَک‌ها داده بودند...

چنین نیست که چون قاتلیم، بد فکر می‌کنیم؛

بلکه چون بد فکر می‌کنیم، قاتلیم...

این اولین چیزی‌ست که می‌خواهم با شما، درمیان بگذارم...!

#آلبر_کامو